Gezegenimizin yüzde 60'ından fazlası...
...bir mil derinliğindeki okyanuslarla kaplıdır.
Bu derin sular...
...açık farkla Dünya üzerindeki en büyük yaşam alanıdırlar...
...ve büyük ölçüde bilinmemektedirler.
Derin suların en dibine...
...daha önce ortaya çıkartılmamış...
...yabancı bir dünyaya yapacağımız gezimizde bize katılın.
Burası Dünya'daki en tuhaf hayvanlardan bazılarının evidir.
Karanlıkta parlayan balık.
Neredeyse her dalışta...
...yeni türler keşfediliyor.
Bu kadar derine dalmayı göze alan insanlardan...
...daha fazlası uzaya gitti.
Bu sonsuz derinliğe...
...yapılan geziye katılın.
DERİNLİK
Kaşalot nefes alır ve bununla...
...bir saatten fazla dayanır.
Yüzeydeki sıcak, aydınlık sulardan ayrılıp...
...derin okyanusun...
...soğuk ve karanlığına dalmak üzere.
Yüzeyde...
...bizim nefes aldığımız basıncın aynısıyla nefes alır.
Ama 1,000 metrenin aşağısında...
...basıncın yüzeydekinin...
...100 katı olup balinanın ciğerlerini hacimlerinin...
...yüzde birine...
...indirgeyeceği yerde yiyecek arayacak.
Balinayı takip edebilmemiz için en son...
...su altı araçlarına ihtiyacımız var.
12 santim kalınlığında duvarları olan...
...güçlendirilmiş akrilik küre, pilotu ve kameramanımızı...
...aşağıdaki yoğun basınçtan korur...
...ve sualtı aracının...
...900 metre derine dalmasını sağlar.
270 metre.
Metrelerce ilerledikçe...
...basınç artıyor...
...ve güneş ışığı azalıyor.
300 metre.
300 metre aşağısı, etraf şimdiden...
...çok karanlık...
...ve su sıcaklığı hızla düşüyor.
Alacakaranlık kuşağına...
...pek çok hayvanın tamamen...
...saydam hale geldiği tuhaf ve kasvetli bir dünyaya giriyoruz.
Bu alacakaranlıkta...
...hayvanların görmesi, ama...
...aynı zamanda mümkün olduğunca görülmekten kaçınması gerekiyor.
Dev bir amfipod...
...12 santimetre uzunluğunda ve neredeyse saydam.
Kafasının tamamı...
...avını bulmak için...
...gerginleştirdiği iki büyük gözle kaplıdır.
Bir başka alacakaranlık...
...canavarı olan phronima, Alien filmlerine ilham vermiştir.
O ve gelişmekte olan pembe yavrusu...
...denizanasının çalınan bedeninde parazit gibi yaşarlar.
Bu etkileyici kesici alet seti ve...
...büyük gözleri phronima'nın güçlü...
...bir yırtıcı hayvan olmasını sağlar.
En karmaşık hayvanlar bile...
...alacakaranlık kuşağında saydam hale gelmişlerdir.
Mürekkep balıkları omurgasızların en gelişmişleri arasındadır...
...ama bu daha önce hayatında sert bir yüzeyle hiç karşılaşmamış...
...bu yüzden bedeni akrabaları gibi sağlam olmak zorunda değil.
Derin sular dışında...
...yaşamayan bir sürü denizanası çeşidi vardır.
Binlerce küçük tüy, onları duvarları olmayan bir dünyaya doğru iter.
Karanlıkta görünmez olup...
...avlarını el yordamıyla ararlar.
Hıyar medüzleri, kopepodları yakalamak için uzun yapışkan ağlarını salarlar.
Ama en kapsamlı ölüm tuzağını...
...sifonoforlar kurmuştur.
Bu sıçrayan çan, 40 metre uzunluğunda olabilen...
...koloni medüzünün başıdır.
Denizde milyonlarca küçük...
...iğneli hücre sürükleniyor.
500 metre aşağıya...
...ve en berrak tropikal sulara bile...
...sadece çok az güneş ışığı geliyor -
O kadar az ki, gözlerimiz bunu fark edemiyor, ama diğerleri ediyor.
Alacakaranlık kuşağında hayatta kalmak...
...sadece görme değil...
...aynı zamanda görülmeme meselesidir.
Gümüşbalta balıkları...
...saklambaç oyununun ustasıdırlar.
Avlarını aramak için ihtiyaçları olan büyük, hassas gözleri vardır...
...ama bedenleri yassıdır...
...ve kenarları yaldızlıdır.
Karşıdan bakınca ince olmalarına rağmen görülmektedirler...
...ama döner dönmez...
...yan tarafları...
...yüzeyden gelen mavi ışıkları yansıtır...
...ve karanlık içinde kaybolurlar.
Yandan bakıldığında bütün sürü bu şekilde gizlenebilir...
...ama ya aşağıdan bakıldığında?
Yırtıcı hayvanların çoğunda...
...bulunan boru şeklindeki gözler, bu karanlıkta bile...
...yukarıdan gelen hafif ışıkla...
...silueti belli olan avlarını fark edebilirler.
Ancak gümüşbalta balıkları, aşağıdan kendilerini...
...arayabilecek olan gözleri şaşırtmanın yolunu bilmektedirler.
Karınlarında fotofor adı verilen, ışık üreten...
...bir dizi hücre taşırlar.
Yüzeydeki ışık değişimlerine...
...birebir benzemesi için bunları kullanabilirler.
Bu ters gölge siluetlerini dağıtır...
...onları neredeyse görünmez hale getirir...
...neredeyse.
Ama bunlar sıradan gözler değildir.
Büyük sarı lensler, sahibinin fotoforlar ve güneş tarafından...
...üretilen ışık arasındaki farkı anlamasını sağlar.
Yani kaçmak için olan bir araç...
...milyonlarca yıldır devam eden evrimsel bir silahlanma yarışında...
...saldırmak için olan bir başka eşitine karşı gelmiştir.
1,000 metrenin altına indiğinizde...
...karanlık kuşağa girersiniz.
Bu derinliğe hiç güneş ışığı gelmemektedir.
Suyun sıcaklığı dört dereceden azdır.
Basınç, yüzeydekinden 100 kat daha fazladır.
Yaşam, daha da seyrek hale gelir.
Bu, karanlık ve tehlikeli bir dünyadır.
Vücut boyutuna göre...
...bunlar okyanustaki en büyük dişlerdir.
O kadar büyüklerdir ki...
...bunlara sahip olanlar ağızlarını bile kapatamazlar.
Bunlar köpek dişleri.
Derin sulardaki çoğu balığın aksine...
...çok güçlü kasları vardır...
...ve saldırgan bir avcıdır.
Bu derinlikte yiyecek az olduğu için, karanlık kuşaktaki...
...yırtıcı hayvanların her boyutta yemekle başa çıkabilmesi gerekir.
Buradaki hayvanların çoğu...
...bu denizanası gibi koyu kırmızıdır.
Sualtı aracının ışıklarına yakalanınca bu...
...harikulade bir renk gösterisi olur.
Normalde bu derinlikte kırmızı ışık olmaz, bu yüzden kırmızı...
...pigmentleri olan hayvanlar burada tamamen siyah görünürler...
...mükemmel bir şekilde saklanırlar.
Ancak buradaki yırtıcı hayvanlar sadece görüşe bel bağlamazlar...
...çoğunun küçük gözleri vardır.
Bunun yerine ince bedenleri...
...sudaki küçük hareketlere duyarlı olan organlarla doludur.
Yarım metre ilerideki bu canavar...
...bir fener balığı.
Bu, ilk kez görülüyor.
Bu hareketsiz yırtıcı hayvan, çok fazla...
...yakınına gelecek kadar...
...dikkatsiz olan avlarının hareketlerini fark eden...
...yüzlerce hassas antenle kaplı.
Ama bu kesinlikle...
...şimdiye kadar keşfedilmiş olan açık deniz balıklarının en tuhafı olmalı.
Bir metre uzunluğundaki son derece...
...hassas olan kuyruk, vücudunun çeyreğini oluşturan başından sarkıyor.
Gözleri çok küçük...
...ama ağzı gerçekten kocaman.
Buna yutan yılan balığı denir...
...çünkü her boyuttaki yiyeceği yutarak yok edebilir.
Suyun ortasında hareketsiz...
...bir şekilde asılı kalır, kocaman ağzı yanından geçmekte olan...
...küçük ya da büyük avlarla...
...baş etmesini sağlar.
Yılan balıkları kendileri kadar büyük olan avlarını yutabilirler...
...ve bu bir dahaki yemeği...
...ne zaman bulacağınızı bilmediğiniz bir dünyada çok işe yarar.
Karanlık kuşakta bile biraz ışık vardır.
Aracın fenerlerini kapatırsanız...
...dışarıda havai fişek gösterileri olduğunu görürsünüz.
Bu ışıkları hayvanlar yaratırlar.
Bu biyolojik ışıldamadır.
Derin denizlerdeki yılan balıkları karanlıkta parlarlar.
Işık, tuzağın içinde yaşayan...
...bakteriler tarafından oluşturulur ve bu da...
...avını bu tehlikeli dişlere doğru çeker.
Karanlıkta her tür tuzak vardır.
Ağzıma doğru gel, küçük balık!
Sahibinin ürkütücü dişlerinin...
...çok aşağısında olan...
...bu tuzağın amacı nedir?
Bundan emin olmak zordur...
...ama bu canavarın ağzına...
...çok daha yakın bir yerde...
...parlayan bir başka tuzak vardır.
Bu balıklara yılan balığı denir...
...çünkü tuzaklarını balıkçıların yapay olta iğnelerini...
...kullandıkları şekilde kullanırlar.
Bu parıltı kocaman gözlü, avlanan...
...mürekkep balığının ilgisini çeker.
Sadece yiyecek olabilir.
Geniş bir midesi olan...
...bir balık için tatmin edici bir yemek.
Bu sonsuz karanlıkta...
...bir eş bulmak...
...yiyecek bulmaktan daha zor olabilir.
Çekiciliği göstermek yardımcı olabilir.
Onlara sadece dişi yılan balıkları sahiptir.
Küçük olan erkekler, dişilerin onda biri büyüklüğündedirler.
Tek amaçları, karanlıkta bir eş bulmaktır.
Suya kimyasal madde salar, erkekler gözlerinin önündeki...
...özel bir beyaz organla bunun kokusunu alırlar.
Erkek, bir eş bulunca...
...özel olarak tasarlanmış olan dişlerini onun karnına geçirir.
Sürekli bağlı kalması gerekir.
Birkaç hafta içinde erkek...
...dişiye tamamen yapışır...
...ve hayatının sonuna kadar orada kalır.
Dişinin kanı erkeğin vücudunda...
...dolaşarak ona ihtiyacı olan bütün gıdayı sağlar.
Karşılığında daimi ve güvenilir sperm temin eder.
Açık denizdeki engin boşlukta...
...eş bulma sorununa harika bir çözüm.
Yırtıcı hayvanlarla avları arasındaki savaşa yardım etmek için...
...karanlık kuşaktaki bazı balıklar...
...fenerler oluşturmuşlardır.
Gözlerinin altındaki bu ışık üreten fotoforlar...
...karanlıkta avlarını aramak için kullanılabilmektedir.
Denizdeki biyonumilesansların çoğu...
...mavi ya da yeşilimsi mavidir...
...ama yırtıcı balıklardan çok azı...
...kırmızı ışık üretir.
Bu şekilde...
...kırmızı av, karanlıkta belirgin hale gelir.
Kırmızı ışık burada nadiren görülür...
...ve çoğu hayvan bunu göremez.
Bunu sadece bu balıklar yapabilirler.
Bu onlara nişancılık fırsatı verir -
Hedefleri tarafından görülen bir ışık.
Telaşa kapılmamış olan bu kopepod...
...kaçmak için harekete geçmiyor.
Biyolojik ışıldama...
...saldırıda olduğu kadar...
...kaçışta da oldukça yararlı.
Bir karides tehlikeyi hissediyor.
Suda dönerek...
...biyolojik olarak ışık saçıyor.
Bu bir hırsız alarmı gibi işleyip...
...saldıran balığı ürkütüyor...
...onu karanlıkta aydınlatılmış ve kendi yırtıcı hayvanlarına...
...karşı savunmasız halde bırakıyor.
Karanlıktaki bu ışık parıltıları...
...kopepodlar tarafından üretiliyor.
Muhtemelen birbirleriyle iletişim kurmak ve kendilerine saldıranları...
...şaşırtmak için böyle parlıyorlar.
Okyanustaki en hassas gözler...
...gigantocypris adı verilen...
...bir ostracod'a ait.
Bu bir nohut büyüklüğünde...
...ama bir ostracod için...
...çok büyük.
Kopepodlar en sevdikleri avdır...
...ve karanlıkta onların parıltılarını ararlar, ama bu...
...kopepodun, peşindeki gigantocypris'i şaşırtmak için bir yöntemi var.
Biyolojik olarak ışık saçabilen bir sıvı salıyor.
Parıltı, bir denizaltı bombası gibi gecikiyor.
Suyun içinde şaşırıp dönen...
...gigantocypris, parıltıların peşine düşüyor...
...ve kopepod...
...karanlığa doğru...
...fark ettirmeden sıvışıveriyor.
En güçlü biyolojik ışık saçma savunma mekanizması...
...açık denizdeki deniz anası...
...perifila tarafından yaratılan ışık gösterisi olmalı.
Muhtemelen düşmanlarını bu şekilde korkutup kaçırıyor.
Bu parlak ışıkların tümü bir mürekkep balığı tarafından üretiliyor.
Normalde 300 metre derinde...
...bu Japon balıkçıların ağlarından uzakta yaşarlar...
...ama her ilkbahar birkaç aylığına geceleri yüzeye çıkarlar.
En parlak ışıklar öndeki iki duyargasının biyolojik ışık saçan...
...uçlarından gelir...
...ama bu gösterilerinin karmaşıklığının değeri...
...sadece açık denizin karanlığında anlaşılabilir.
Sadece duyargaları değil...
...vücutlarının tamamı fotoforlarla kaplıdır.
Tam işlevi net değildir.
Parlak duyarga uçları eş bulmak ya da yırtıcı hayvanları...
...şaşırtmak için olabilir.
Geri kalanı saklanmak için olabilir...
...alacakaranlık kuşağına yol alırlarken...
...mürekkep balığı için ters gölge yaratıyordur.
Sezon içinde her gece...
...yüz binlerce mürekkep balığı...
...yumurtalarını bırakmak için sığ sulara gelirler.
Gün doğmadan önce, yumurtalarını gelişmeleri için...
...sığ sularda bırakarak derinliklere dönerler.
Güneşin günlük döngüsü...
...derin okyanuslardaki yaşamı derinden etkilemektedir.
Güneşin batışı, gezegenimizdeki canlı organizmaların yaptığı...
...en büyük göçü tetikler.
Bir milyar ton hayvan her gece karanlık kuşaktan yukarıya...
...daha zengin...
...ve daha sığ olan suya doğru yol alır.
Yukarıya önce küçük otlayıcılar çıkar...
...sadece sığ ve güneşli sularda...
...yetişen mikroskobik bitkileri ararlar.
Yırtıcı hayvanlar otlayıcıları takip eder.
Bir sürü farklı hayvan kafileye katılır...
...ya da kafile yanlarından...
...geçerken onlardan beslenirler.
Pek çoğu yüzeye doğru yüzlerce metre yol alırlar...
...ve gün doğarken yırtıcı hayvan tehlikesine karşı ziyaretçiler...
...derinliklerin daha güvenli olan karanlığına dönerler.
Güneş ışınları okyanusun yaklaşık...
...ilk yüz metresinde doğrudan etki ederler.
Sadece burada fotosentez yapılabilir...
...ve mercan kayalıkları gelişebilir.
Bu ince, zengin yaşam dilimini...
...bırakıp kayalıkların dış yüzeyine doğru giderseniz...
...çok daha fazla çaba gerektiren bir dünyaya girersiniz.
150 metre aşağıda...
...fotosentez imkansız hale gelir.
Hiç bitki bulamazsınız...
...sadece hayvanlar vardır.
Burada hayvanlar deniz karını yakalama amacındadır.
Yukarıdan gelen ölü hayvan ve bitki parçaları.
Bu yüzden yüzeydeki sularda bulunan organizmaların güneşten...
...aldıkları enerjiye bağımlıdırlar.
Denizin dibine yaklaşıp...
...denizin en dibine kadar...
...gideceğiz...
...yukarıdaki sulardan tamamen ayrı bir dünyaya.
300 metre civarında...
...kıtasal eğimin üzerine çıkarız.
Bu, kıyıdan yumuşak bir eğimle...
...meylederek yaklaşık...
...150 mil uzağa...
...en fazla 4,000 metre derinliğe kadar ulaşır.
Burada su sıcaklığı...
...dört derecenin altına düşer...
...ve basınç yüzeydekinin 400 katına ulaşabilir.
Sualtı aracının ışıkları olmazsa...
...burası tamamen karanlık olur.
Çok az organik madde olduğu için su son derece duru.
Yüzeydeki sularda bulunan besinin sadece yüzde üçü...
...kıtasal eğime ulaşır.
İlk bakışta burası ölü bir çöl gibi görünür...
...ama daha yakından bakarsanız...
...izlerin ve yolların olduğunu fark edersiniz.
Burada bile yaşam var.
Bu hayvanlar ağlarla yüzeye...
...çıkarılırlarsa hemen ölürler...
...bu yüzden onları sadece dalış araçlarındayken normal bir şekilde...
...hareket ederken görebilirsiniz.
Çoğu, bilim için yenidir.
Denizin dibine...
...deniz yıldızları...
...deniz hıyarları...
...ve deniz kestaneleri hükmetmektedir.
Gerçekten milyonlarcası vardır...
...denizin dibinde yürürler...
...çöküntüdeki yenilebilir...
...tanecikleri süpürürler.
Her şekilde ve boyuttadırlar...
...ve dağınık olmalarına rağmen...
...gezegendeki en kalabalık nüfusa sahip...
...hayvanlar arasındadırlar.
İğneleri hareket ve savunma için iyidir...
...ama iş çiftleşmeye geldiğinde muhtemelen o kadar iyi değildir.
Büyük oranda boş olan deniz dibinde bir eş bulmak...
...sorun olabilir...
...bu yüzden bazı deniz kestaneleri potansiyel bir eşten fazla uzakta...
...olmadıklarından emin olmak için küme halinde bir arada dururlar.
Kaya çıkıntıları, sürüklenip gidebilecek olan yiyeceklere...
...bel bağlayan hayvanlar için iyi bir demir atma yeri sağlar.
Bu deniz laleleri ya da nilüferler bitki gibi görünürler...
...ama aslında hayvandırlar.
Uzun sapları, beslenme duyargalarının bulunduğu şemsiyelerin...
...akıntı içerisinde en iyi etki için konumlanmasını sağlar.
Tanecikler kollarla kaldırılıp...
...şemsiyenin ortasında bulunan ağza taşınırlar.
Bu ani hareketler nilüferlerin...
...avladıklarını çalmaya çalışan küçük amfipodları uzaklaştırır.
Mercan kayalıklarının karanlıkta olmamaları gerekir, ama yakın...
...geçmişte 2,000 metre derinlikte...
...yeni bir mercan türü bulunmuştur.
Norveç fiyortlarının soğuk sularında, 30 metre yüksekliğinde...
...ve 200 metre uzunluğunda bir açık deniz kayalığı vardır.
Bu mercan güneşten hiç enerji almıyor, bu yüzden yiyecekleri yakalama...
...konusunda uzman olması gerekiyor.
Polipleri sığ sulardaki mercanlardan çok daha büyüktür.
Aslında bunlar...
...okyanustaki en büyük mercan polipleridir.
Açık denizdeki mantarsı mercanlara aittirler.
Üç santimetre uzunluğundaki duyargaları, diğer mercanların...
...yakalayabileceğinden...
...daha büyük avları yakalayabilir.
Bu neredeyse çöl olan yerin yakınına gelen...
...her yiyecek parçasını yakalama gereği, pek çok hayvanı...
...kökten değiştirmiştir.
Gömleklilerin çoğu süzücüdür...
...ama bu bir yırtıcı hayvan...
...haline gelmiş ve fazlasıyla...
...genişlemiş olan sifonu...
...bir tuzağa dönüşmüştür.
Deniz hıyarlarının çoğu...
...dipte kalırlar...
...ama bu sıra dışı açık deniz türleri bunu yapmazlar.
Derisinin kenarları...
...denizin dibinden yüzlerce metre...
...yukarıya yüzmesine olanak sağlar.
Sonunda alçalır...
...ve şanslıysa...
...yeni bir beslenme alanına düşer.
Bu, en sıra dışı hayvan tasarımı olmalı.
Bu bir halkalı kurttur...
...normalde uzun ve sıçrayan bedenin...
...çökeltiye yapışması beklenir.
Bu kurt...
...kendi grubu içinde...
...açık denizde yüzer.
Sarı farbalasını kendisine...
...sürterek ilerler...
...ve böylece yeni yiyecek kaynakları...
...bulur ya da belki de bir yırtıcı hayvandan kaçmayı başarır.
Köpekbalıklarının yakın bir akrabası olan bu tümbaşlı...
...bir metreden daha kısadır.
Çenesindeki duyusal oyuklar dipteki avını avlamasına, şaşırtıcı derecede...
...büyük olan gözleri biyolojik ışıldamaları fark etmesine yardım eder.
Burada büyük balıklar nadir görülür.
Onları besleyecek kadar canlı av yoktur.
Çoğu çürükçüller haline gelirler.
Ölü bir ton balığı bir açık deniz yılan balığının ve altı solungaçlı...
...köpekbalığının ilgisini çekiyor.
Bu canavarlar sekiz metre...
...uzunluğa erişiyorlar.
Altı solungaçlılar yaşayan fosillerdir.
150 milyon yıldır değişmeden varolmuşlar...
...2,500 metre derinliğindeki sularda yaşamışlardır.
Bu köpekbalıklarını su altında çok az insan görmüştür...
...ve davranışları hakkında neredeyse hiçbir şey bilmiyoruz.
Ton balığının cesedi zengin bir yemektir...
...ama sadece ara sıra...
...gerçekten büyük bir ceset...
...denizin dibine iner.
Bu, yeni ölmüş olan 30 tonluk...
...bir gri balinanın cesedi.
Bir mil aşağıdaki denizin dibinde duruyor.
Sadece altı haftadır denizin dibinde...
...ama çoktan yüzlerce çenesizi çekmiş durumda.
Bu eski çürükçüller neredeyse hep...
...düşen cesedi ilk keşfedenler ve millerce öteden...
...gelenler olurlar.
Çeneleri yoktur ve emicilere benzeyen ağızlarının...
...iki tarafında da bulunan iki sıra sivri dişle eti törpülerler.
Arkasından...
...köpekbalığı gelir - gerçek bir açık deniz uzmanıdır.
Yedi metreden daha uzun olurlar...
...ve daha önce hiç bu kadar derinde görüntülenmemişlerdir.
Balinanın yan tarafındaki açık yaralar onun işi.
Çenesizlerin aksine, bunların çok güçlü çeneleri vardır...
...böylece büyük et parçalarını koparabilmektedirler.
Köpekbalıkları, çenesizler...
...ve farklı açık deniz çürükçülleri bütün besini...
...gidene kadar, yıllar boyunca bu leşle kendilerine ziyafet çekecekler.
On sekiz ay sonra...
...bu balinaya döndüğümüzde...
...geriye kalan tek şey mükemmel bir iskeletti.
Sanki müzedeki bir model...
...dikkatlice denizin dibine konmuş gibiydi.
Önce iskelet tamamen terk edilmiş görünüyordu...
...ama uzun süre geçtikten sonra bile baş kısmında hala biraz et kalmış.
Çenesizlerin kıkırdak iskeletleri vardır ve o kadar esneklerdir ki...
...kendilerini düğümler...
...ve böylece yedikleri etten daha fazla şey kazanabilirler.
Ama küçük organizmalar da besleniyorlardı.
Çamurda kalın bir beyaz bakteri...
...şeridi oluşmuş...
...balinanın asıl şeklinin sınırlarını çizmiş...
...ve iskeletin kendisinin...
...üzerinde uzmanlaşmış...
...bakteri kolonileri kemiklerin kendilerinden enerji çıkarmışlardır.
Son derece dikkat çeken ve çok bereketli olan...
...halkalı kurtlar, yenebilir son parçaları topluyorlardı.
Şimdiye kadar sadece...
...ölü balinaların üstünde bulunan yeni türler var.
Bilim adamları tek balina omurgası üzerinde...
...178 farklı hayvan keşfettiler...
...ve bunların çoğu başka bir yerde bulunamadı.
Bir mil derinde yatan bu balina...
...akrilik küresi olan bir sualtı aracından görüntülenmedi.
O tür bir gemi bu kadar derine inemez.
Buradaki basınca dayanmak için...
...daha güçlü bir araca ihtiyacınız var.
Bu Alvin...
...içinde sadece bir pilot ve iki gözlemciye yetecek kadar yer olan...
...iki metre genişliğinde bir küre.
Duvarları titanyum.
Gözlem yapılacak delikler küçük olmalı -
...biraz daha büyük olursa araç...
...aşağıdaki büyük basınçla içeriye doğru patlar.
Alvin...
...4,500 metreye...
...yüzeyden üç mil aşağıya dalabilir.
3,000 metre civarında kıtasal eğim sonunda düzleşiyor...
Bu, dünyanın yüzeyinin yarısından fazlasını kaplamaktadır.
Çoğunlukla tamamen düzdür...
...ama bazı yerlerde yüzlerce mil genişliğindeki dev çukurlar...
...tarafından kesilmişlerdir.
Bunların en derini, deniz seviyesinin...
...yedi mil aşağısına kadar inen Mariana Çukuru'dur.
Dünya çapında dipsiz kuyunun düzlüğüne erişebilen...
...içinde insan bulunan sadece...
...beş denizaltı aracı vardır...
...ve bunlar şimdiye kadar bunun sadece yüzde birini incelemişlerdir.
Burada, kıtasal eğimin üzerindekinden binlerce kat...
...daha az olan büyük hayvanlar...
...vardır, ama bazı yerlerde...
...yüzlerce yılan yıldızı yiyecek aramak için denizin dibinden geçer.
En derin çukurların dibinde balıklar bulunmuştur.
Çoğu tek aileden gelirler -
...uzunkuyruklu balıklar.
Denizin dibine yakın yerde...
...yem ararlar ve duyusal oyuklarını çürümekte olan...
...leşlerin koku izlerini takip etmek için kullanırlar.
Uzunkuyruklular yemek bulmak için...
...bu derin düzlükte...
...uzağa gidebilirler...
...ama burada kalan diğerleri oturup beklemeyi tercih ederler.
Bu üç ayaklı balık.
İki kanat parçası üzerinde durur...
...ve hareketsiz bir şekilde saatlerce oturabilir.
Küçük gözleri vardır...
...ama neredeyse tamamen kördür.
Çok küçük hareketlere karşı bile...
...hassas olan başının arkasındaki...
...bir çift yüzgeçle potansiyel avın yerini belirler.
Ayın yüzeyi hakkında bu derin düzlükler hakkında bildiklerimizden...
...daha fazlasını biliyoruz.
Her dalış hala sürprizlerle dolu.
Bu açık deniz ahtapotu...
...bir plaj topu boyutunda...
...ve takma adı da Dumbo.
Duyargaları arasındaki deri...
...ve çırptığı sıra dışı kulakları...
...Dumbo'nun yiyecek ararken...
...deniz tabanı üzerinde havada...
...zahmetsizce asılı kalmasını sağlıyor.
Derindeki bu düzlüğün tam ortasında...
...gezegenimizin en büyük jeolojik yapıları yatıyor.
Okyanusun ortasındaki dağ sıraları.
Denizin dibinden yaklaşık iki mil yükselen dağlar...
...28,000 mil uzanıyorlar ve bu da Dünya'nın...
...en büyük dağ silsilesi.
Sualtı araçları 1970'lerde sonunda...
...dağlara ulaşmayı başardıklarında...
...miller uzunluğunda, geçmişte...
...derinlerden yükselen ve artık katılaşmış olan...
...erimiş kayaların olduğu sıra dışı bir dünya buldular.
Erimiş kurşun kadar sıcak olan...
...suları püskürten çok yüksek bacalar keşfettiler.
Yüzeyde su, 100 dereceye gelince buhar olur...
...ama burada, okyanusun son derece fazla olan basıncında...
...400 derece sıcaklıkta bile sıvı halde kalır.
Sualtı aracı dikkatli bir şekilde ilerlemek zorunda.
Etrafta bu kadar büyük bir sıcaklık...
...ve basınç olunca, facia çok yakındadır.
Ve burada suyun, normal yaşam süreci için...
...zehirli olan hidrojen sülfatla dolu olduğu yerinde...
...yaşayan canlılar buldular.
Bazı bacalar beyaz borularla kaplanmıştır.
Borular, 80 derece sıcaklığa...
...maruz kalmış olan...
...halkalı kurtların yeni türleri tarafından mesken tutulmuşlardır.
Dünya'da başka hiçbir hayvan bu kadar yüksek sıcaklığa dayanamamaktadır...
...bu yüzden bilim adamları bunlara Pompeii kurtları demişlerdir.
Ama bu sadece başlangıçtı.
Yakında, farklı organizma...
...topluluklarıyla kaplanmış olan bacalar vardı.
Deliğin tabanı büyük midyelerle kaplanmıştır.
Beyaz yengeç sürüleri vardır...
...ve en mükemmelleri...
...bacaya hükmeden, her biri iki metre uzunluğunda ve dört santim...
...genişliğinde olan yüzlerce parlak kırmızı kurttur.
Bu canlılar keşfedilene kadar...
...Dünya'daki bütün yaşamın güneşe bağımlı olduğu düşünülüyordu...
...ama burada, derinliklerin karanlığında...
...güneşten hiç enerji almayan zengin bir yaşam yoğunluğu...
...olduğunu keşfettiler.
Öyleyse ne ile yaşıyorlar?
Bu sorunun yanıtı kurtların kendilerinde bulundu.
Deliklerden akan sülfatlardan...
...enerji sağlayabilen...
...bakterilerle doluydular.
Kurtların tüyleri, bakteriye sülfat ve oksijen taşıyan...
...hemoglobin yüzünden parlak kırmızıdır.
Bu bakteri kolonileri...
...burada yaşayan her şeyin temel enerji kaynağıdır.
Bu midyeler onlarla doludur.
Yeşil bitkilerin...
...güneşte yaşayan hayvanlar için yaşamın temeli olmaları gibi...
...bu bakteriler ve diğer mikroplar da...
...500'den fazla türün bel bağladığı...
...besin zincirinin temelidirler.
Yengeçler ve karidesler bakterilerle...
...beslenir ve kurt tüylerinden parçalar çalmaya bile çalışırlar.
Delikler 1979'da biyologlar tarafından ilk kez ziyaret edildiğinden beri...
...on günde bir yeni türler tanımlanmaktadır.
Besin zincirinin tepesinde, deliklerden fazla uzaklaşmayan...
...balıklar vardır, ama yıllardır deliklerin nadiren etkinleştiğini...
...artık bildiğimiz için, onlar ya da torunları...
...sonunda yer değiştireceklerdir.
Derinlerdeki geniş...
...ancak çorak düzlüklerin...
...ortasında son derece zor şartlarda hayatta kalan yaşamın yoğunluğu...
...bunu ilk gören biyologları şaşkına çevirmiştir.
Onlara göre burada, gezegende aslında suda başlayan yaşamın...
...nasıl başlamış olabileceğinin kanıtı vardı.
Açık denizdeki sualtı araçları...
...1990'da çok daha sıra dışı bir keşif yaptılar.
Yaklaşık yarım mil aşağıda...
...Meksika Körfezi'nin dibinde...
...20 metre uzunluğunda olan...
...kendi kumlu sahiline sahip...
...bir su altı gölüne rastladılar.
Görünüşe göre kıyısında bir gelgit hattı bile vardı...
...ama böyle bir şey olamazdı...
...burası suyun altıydı.
Aslında çevredeki deniz suyundan çok daha yoğun olan...
...tuzlu sudan oluşmuş...
...yoğun bir çorba tarafından bir çıkıntı yaratılmıştı...
...ve kum da...
...yüz binlerce midyeden oluşmuştu.
Bir kere daha, denizin tamamen çorak olan dibinde...
...güneşin enerjisinden tamamen bağımsız olan...
...son derece zengin bir yaşam alanı vardı.
Bu defa enerji kaynağı sülfat değil...
...denizin dibinden çıkan metan gazıdır ve bir kere daha...
...midyeler metan gazının enerjisini...
...tespit edebilen özel bakterileri taşımışlardır.
Sıcak delikler gibi...
...ekosistemin tamamı bakterilere dayanarak gelişmiştir.
Bir sürü yeni tür vardır - karidesler...
...tuhaf langostinolar...
...ve parlak kırmızı...
...halkalı kurtlar.
Bu vahalara soğuk kaynaklar denir...
...ve şaşırtıcı derecede sıcak deliklere benzemektedirler.
Denizin dibinden metan gazını çıkartan jeolojik süreç...
...aynı zamanda hidrojen sülfatın açığa çıkmasıyla da sonuçlanabilir.
Bu yüzden tuzlu su havuzundan...
...çok da uzakta olmayan bir yerde...
...geniş alanlarda...
...yüzlerce metre uzanan kurtları...
...bulmaları pek şaşırtıcı olmazdı.
Bu yeni türler sülfatın...
...enerjisi için bakterileri...
...kullanırlar, ama bu onları doğrudan yerden çıkartır.
Güzel solungaçları...
...sadece bakteriye oksijen sağlamak için kullanılır.
İnanılmaz bir şekilde, bu kurtlar 200 yaşındadırlar.
Sıcak deliklerdeki kurtlar...
...denizlerde en hızlı büyüyen omurgasızlar olsalar da...
...bunlar çok daha yavaştırlar -
İşte solungaçlarınızı ısıran amfipodlardan korumanız için daha fazla neden.
Sıcak deliklerdeki hayvanlar tarafından sömürülen enerji...
...kaynakları bir anda bitebilir...
...ama burada, yaşam daha istikrarlı bir jeolojik geleceğin tadını çıkarabilir.
On yıl içinde güneşin enerjisinden...
...tamamen bağımsız olan yeni iki ekosistemin keşfedilmesi...
...son derece sıra dışıdır.
Şimdiye kadar sadece derin okyanus tabanının yüzde birini inceledik.
Orada daha keşfedilmeyi bekleyen nelerin olduğunu kim bilebilir?